EEN BEELD VOOR

‘MENTHOL EN ROOSJE’

                                                              Veelgestelde vragen

 

U heeft misschien vragen over de plannen voor een beeld van Joseph en Marie Sylvester. Wij hebben hieronder een paar van de meest gestelde vragen voor u verzameld en beantwoord. We laten daarbij graag ook anderen aan het woord, vandaar dat we citaten hebben toegevoegd.

 

 

Waarom een beeld voor ‘Menthol en Roosje’?

Uit interviews over Joseph en Marie Sylvester is gebleken dat onder de Hengelose bevolking grote belangstelling bestaat voor een beeld: als een blijvende herinnering aan een bijzonder echtpaar en als een symbool van raciale tolerantie.

De Werkgroep Sylvester wil met een beeld niet alleen de historische herinnering aan ‘Menthol en Roosje’ vereeuwigen, maar vooral ook stelling nemen tegen vooroordelen over mensen met een andere huidskleur of cultuur.

 

‘Een standbeeld moet er komen […] Mijn zus trouwde 40 jaar geleden met een

Italiaan en baarde toen nog steeds opzien in Hengelo.’(L.S.)

 

‘Juist in het huidige politieke en maatschappelijke klimaat t.a.v. mensen die “anders” zijn. […] Wij hebben zelf twee [Afrikaanse] pleegkinderen.’(G.D.)

 

‘”Jan met de pet” is nauwelijks afgebeeld. Een standbeeld van “Sylvester en Roos” zou daarin verandering kunnen brengen.’(G.N.)

 

‘Heel bijzonder ook dat het echtpaar de confrontatie aanging en toen al deze discussie aan durfde te gaan.’(J.S.)

 

 

Waarom juist een beeld?

Een beeld zorgt voor meer herkenbaarheid en sfeer in de binnenstad, kwaliteiten die geheel overeenkomen met de uitkomsten van het binnenstadsdebat en de ideeën van de citymarketing. Inwoners van Hengelo, bezoekers en toeristen zullen graag met een aantrekkelijk standbeeld op de foto gaan!

Wij zien een standbeeld niet als ‘heldenverering.’ Het moet dan ook geen beeld worden op een (hoge) sokkel, maar een beeld dat op toegankelijke manier het verhaal van Joseph en Marie vertelt. Voorbeelden van zulke beelden zijn te vinden in Amsterdam, Assen, Den Haag, Emsdetten, Hoorn en IJmuiden, (zie de foto’s hiernaast).

 

 

Waarom een beeld voor Joseph EN Marie Sylvester?

Het gaat juist om de combinatie van deze twee bijzondere mensen. Joseph Sylvester is één van de bekendste Hengeloërs. Hij behoort daarmee tot de historische canon van de stad.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat Joseph bij zijn verzet tegen vooroordeel en racisme werd geholpen door zijn vrouw Marie. Zijn ludieke krantenadvertenties, waarin hij groot en klein onrecht bespotte, kwamen met haar hulp tot stand.

Met deze acties was dit ‘gemengde’ echtpaar uniek in Nederland. Het verhaal is daarmee van nationale betekenis en verdient het om verteld te worden. Een beeld van Joseph alleen, zou dit verhaal buiten beschouwing laten.

 

‘Zij brachten integratie in de praktijk, al ver voor aanvang van de Tweede Wereldoorlog.’(J.K.)

            

‘Zij hebben toen veel moed bewezen, gewoon als echtelieden, als mensen hier te leven. En discriminatie zal hen wel niet vreemd zijn geweest.’(G.H.)

 

‘Nu bedenk ik dat [Marie] echt een sterke vrouw was […] Ze was iemand en in die tijd

riep dat nogal wat op. Ga maar na, trouwen met een neger. […] Als er iemand een

standbeeld verdient dan is het wel Roosje en haar Menthol (Sylvester).’(A.P.)

 

‘Als er een stel is dat al voor de Tweede Wereldoorlog de multiculturele gedachte uitdroeg, dan waren het wel deze twee.’ (R. F.)

 

 

Wordt Joseph niet al genoeg geëerd met de diversiteitsprijs ‘De Sylvester’?

Ofschoon ‘De Sylvester’ -uitgereikt aan verdienstelijke personen en instellingen op het gebied van diversiteit en verdraagzaamheid- een prachtig initiatief is, komt het beeld slechts bij één persoon thuis te staan. Een fraai beeld op een toegankelijke plaats in het Hengelose straatbeeld geeft Joseph en Marie aan álle Hengeloërs terug.

 

‘Het beeld van Joseph en Marie kan voor de Hengeloërs een herkenbaar ontmoetingspunt vormen dat uitnodigt tot conversatie en bespiegeling.’(S.K.)

 

 

Is een herkenbaar en figuratief beeld niet ouderwets of achterhaald?

Bij de tot dusver ingediende ideeën voor de vormgeving van een beeld valt op dat de inwoners van Hengelo heel graag een herkenbaar beeld willen.

Ons standpunt -kunsthistorisch verantwoord- is dat een origineel en goed uitgewerkt figuratief beeld nooit uit de tijd raakt. Daarvan zijn in de kunstgeschiedenis en in diverse Nederlandse steden veel voorbeelden te vinden.

 

‘Het monument moet een afspiegeling zijn van ‘Menthol en Roosje’ m.a.w. dat het realistisch moet zijn, een beeld waarin de bevolking zich kan vinden. Een al te modern beeld zou in dit geval niet passend zijn.’(G.Z.)

 

‘Het zou een beeld moeten zijn dat heel toegankelijk, uitnodigend en herkenbaar is. Geen beeld op een hoge sokkel. […] Een beeld waar je achter kunt gaan staan of naast kunt gaan zitten. Een vrolijk, trots en warm beeld met een tikje humor, precies zoals Joseph en Marie het zelf zouden kunnen doen!’(S.K.)

 

 

Waar moet het beeld voor Joseph en Marie komen te staan?

De plek voor het beeld wordt vastgesteld na overleg met alle betrokkenen. De voorkeur van de Werkgroep Sylvester gaat uit naar de markt, omdat Joseph Sylvester een marktkoopman was en omdat deze plek zeer passend is voor een beeld van het echtpaar.

Het beeld moet bij voorkeur komen te staan op een plek die historische betekenis heeft voor het paar en op een voor alle Hengeloërs toegankelijk trefpunt in het stadscentrum.

 

‘op het oude marktplein, nu voor het stadhuis’

 

‘in de nieuwe gemeentetuin, voorheen het Prins Bernhardplantsoen’

 

‘op de hoek van de Brinkstraat’

 

‘bij de Telgen, waar Sylvester’s marktkraam stond’

 

‘bij de Lambertuskerk, waar het paar is getrouwd’

 

‘bij een Hengelose trouwzaal’

 

             ‘het zou geestig zijn als Joseph en Marie ieder aan één kant van een weg zouden staan              zodat voorbijgangers hen wel moeten zien als ze voorbijgaan’

 

 

Wat gaat het beeld kosten?

De totale kosten van het project worden beraamd op 75.000 Euro, inclusief promotiemateriaal, onderzoek, voorbereiding, ontwerp en uitvoering. De kosten zijn afhankelijk van de locatie van het beeld, de materiaalkeuze en de keuze voor de kunstenaar. De leden van de Werkgroep Sylvester doen hun werk overigens geheel belangeloos.

 

 

Hoe moet het beeld van ‘Menthol en Roosje’ worden gerealiseerd?

De Werkgroep Sylvester is met de gemeente in overleg voor het plaatsen van het beeld in het centrum. Andere opties zijn semi-particuliere of particuliere locaties waar veel mensen samenkomen, zoals een winkelcentrum, een bibliotheek of een ziekenhuis. Voor het bijeen brengen van het geld wordt met ludieke acties een beroep gedaan op bedrijven en burgers.

 

Zijn er al plannen voor de onthulling?

Zodra het geld is bijeengebracht, wordt een definitieve locatie gekozen en het beeld gerealiseerd. Dan kan het op feestelijke wijze worden onthuld. Het moet een evenement worden met landelijke uitstraling, aangezien het verhaal van belang is voor heel Nederland. Er zijn al een paar mooie suggesties gedaan voor wie we zouden kunnen vragen om het beeld te onthullen:

 

Bij de onthulling valt te denken aan televisiemaker Jörgen Raymann. Met de quiz ‘Twee Culturen op een Kussen’ in zijn succesvolle show Raymann is laat belichtte hij de ervaringen van moderne gemengde paren in Nederland. Jörgen Raymann stelt, net als destijds Joseph en Marie Sylvester, de multiculturele samenleving op een speelse en kritische manier aan de orde.

(www.raymannislaat.nl)

 

Ook kunnen we Prinses Maxima uitnodigen als eregast. Niet alleen is ze een prominente en populaire nieuwkomer in Nederland, maar ook een promotor van de multiculturele samenleving. Als voormalig lid van de Commissie Participatie van Vrouwen van Etnische Minderheden; als lid van het Curatorium van de Leerstoel Management van Diversiteit en Integratie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam; en als beschermvrouwe van het Oranjefonds dat de sociale cohesie in Nederland nastreeft, zal ze sympathie hebben voor de doelstelling van het standbeeld.

(www.koninklijkhuis.nl)

 

 

 

Foto’s: C.J. Kuik, Helden op sokkels: Literaire standbeelden in Nederland

(Baarn, 1980).